Innovatie en Realiteit: een terugblik op de Onderwijsdagen 2010

Door Femke van Ooijen

De Onderwijsdagen 2010 met als thema Innovatie en Realiteit zitten er weer op. Al met al twee zeer boeiende dagen waarbij je jezelf in tienen had kunnen splitsen om alles mee te krijgen. Gelukkig is er inmiddels al enorm veel materiaal online terug te vinden: video’s van de keynotes, sfeerfilmpjes gemaakt door ROCmedia, presentaties op Slideshare en blogs van onder andere Wilfred Rubens. Valt er nog iets toe te voegen op deze innovatiesite?

Keuzes maken is niet mijn sterkste kant, maar het moest toch aangezien ik niet alles zou kunnen bijwonen. Op dag 1 besloot ik daarom om allereerst naar de dubbelsessie over cloud computing  te gaan, ter inspiratie voor het dossier op deze site. Het was een interactieve sessie met stellingen en veel discussie, aangewakkerd door Leo Plugge (Sectretaris Wetenschappelijk Technische Raad), Roy Dusink (Hoofd Automatisering ROC Aventus) en Michael van Wetering (CTO Stichting Kennisnet). De houding van de zaal ten opzichte van cloud computing was voor de volle 100 procent positief, maar dat betekende niet dat er geen kanttekeningen te benoemen waren. Een aantal pro’s en contra’s op een rij:

Pro’s cloud computing

• Kostenbesparend en schept daarom mogelijkheden voor andere zaken (er bestond in de zaal wel een angst dat het alleen gebruikt zou worden uit bezuinigingsoverwegingen…).
• Cloud computing biedt vrijheid en flexibiliteit, en maakt plaats- en tijdonafhankelijk leren mogelijk.
• Je kunt er als school gewoonweg niet tegenop boksen qua aanbod van functionaliteiten die de cloud biedt(voorbeeld: overstap van universiteiten naar Gmail).
• Cloud computing faciliteert de mogelijkheid tot experimenteren: er hoeft niet meteen een grote investering gedaan te worden om iets uit te proberen.

Obstakels 

• Zorg om continuïteit: een dienst kan ineens ophouden te bestaan.
• Zorg om privacy en juridische kwesties: wat gebeurt er met mijn gegevens?
• Angst van de IT-afdeling binnen een school: verlies van de regie.
• Bij grote keuzevrijheid lijkt het onmogelijk om docenten nog langer ict-ondersteuning te bieden.
• Er moeten meer afspraken gemaakt worden over standaarden voor uitwisseling van bestanden.

21^st century skills
Met mijn hoofd in de wolken ging ik vervolgens door naar een sessie over 21^st century skills  door Joke Voogt van de universiteit Twente. Zij heeft in opdracht van Kennisnet onderzoek gedaan naar de verschillende modellen die er bestaan op dit gebied. De grote vraag is: wat is er nodig om jongeren op te leiden voor banen die nog niet bestaan? Haar aanbevelingen in het kort:

• Koppel 21^st century skills aan kernvakken en interdisciplinaire thema’s en zorg voor inbedding in curriculum en evaluatie.
• Professionalisering van docenten: ook zij zijn life long learners.
• Aandacht voor formeel en informeel leren.

Ze pleit voor een publiek debat over dit thema met een centrale rol voor docenten. Terechte opmerking uit de zaal: wellicht is het niet alleen verstandig skills vast te stellen voor studenten, maar ook de benodigde skills van docenten en de skills van scholen te herzien. En: beweert afsluitende keynote Sugata Mitra niet dat jongeren alle benodigde skills al bezitten en dat er slechts een uitdaging en aanmoedigende coach nodig is? Of is dat te kort door de bocht? 

Innovatie in het onderwijs: de disruptieveiling
Op dag 2 woonde ik zelfs een heuse disruptieveiling bij waarbij je samen van onmogelijkheden mogelijkheden maakt en met elkaar snel tot concrete projecten komt. Uiteraard ben ik bij meer sessies geweest en tussendoor sprak ik nog wat mensen uit het onderwijs, keek ik rond bij stands met allerlei nieuwe technologie en kreeg onder andere een demonstratie van de picoprojector waarmee je gemaakte beelden direct op een wand of iets dergelijks kunt afspelen: handig voor in de gymzaal bijvoorbeeld, maar er is nog wat doorontwikkeling nodig om scherpere beelden te krijgen.

Wat was het meest leerzame op de Onderwijsdagen?
Een collega vroeg me een lijstje te maken van de vijf interessantste innovaties die ik ben tegengekomen op de Onderwijsdagen. Ik vind het sowieso allemaal erg lastig te vergelijken en ik ben zelf meer benieuwd naar wat docenten en andere mensen uit het onderwijsveld is bijgebleven. Welk onderwerp of welke spreker vond u het meest interessant en waarom? Wat gaat u op school nu meteen toepassen of veranderen? Heeft u juist nog iets gemist of zou u een specifiek thema verder uitgediept zien? Wat is de grootste onzin die u heeft gehoord en waarom? Spui alles wat u kwijt wilt hier gerust (al veel reacties ook voorbij zien komen op Twitter), wellicht kunnen we er nog iets mee doen in de toekomst.

Femke van Ooijen is webredacteur bij Stichting Kennisnet.

redactie