De computer besturen met je hersenen?

In plaats van een muis en toetsenbord gebruiken we nu steeds vaker ook een touchscreen. Maar er zijn andere manieren om een computer te bedienen die extra mogelijkheden bieden. Deze nieuwe vormen van mens-computerinteractie zullen dit jaar regelmatig onderwerp van gesprek zijn op Kennisnet Innovatie.

Promovenda Marieke Thurlings doet aan de Universiteit Utrecht onderzoek naar een hersen-computerinterface om door een virtuele wereld te navigeren. Met een soort badmuts die hersensignalen meet, is het nu al mogelijk om het computerspel Pacman te spelen. Zitten we binnenkort allemaal met een badmuts op achter de computer? “Zo ver zijn we nog niet,” zegt Marieke. “Zo’n hersen-computerinterface werkt eigenlijk nog te langzaam en te ingewikkeld. Het is nu vooral interessant voor mensen die niet kunnen bewegen, bijvoorbeeld door een ongeluk.”

Maar als die systemen doorontwikkeld worden, kan het best zijn dat we in de toekomst geen muis of toetsenbord meer hoeven te gebruiken. Als je op een intuïtieve manier door een virtuele wereld kan navigeren, kun je je aandacht en je handen weer ergens anders voor gebruiken. In Berlijn wordt nu gewerkt aan een systeem dat detecteert dat je wilt remmen, nog voordat je je voet op het rempedaal hebt gezet.

Een rolstoel besturen met een hersen-computerinterface

Aflevering van Labyrint waarin ook een hersen-computerinterface voorkomt

Biofeedback
Een gerelateerde technologie biedt mogelijkheden bij het verminderen van stress: biofeedback. Een biofeedback-systeem verzamelt allerlei gegevens over het lichaam zoals hartslag en huidtemperatuur en maakt die zichtbaar voor de gebruiker. Hierdoor is het makkelijker om tot rust te komen.

Bekijk deze twee voorbeelden van biofeedback op Leraar24:

• Biofeedback wordt in het vo gebruikt om grip op emoties te krijgen
• Biofeedback wordt in het po gebruikt om de concentratie te verbeteren

Spraaktechnologie
Een andere manier om een computer te besturen is spraaktechnologie. Je kunt de computer commando’s geven door ertegen te praten. Dat kan bijvoorbeeld nuttig zijn in het speciaal onderwijs, voor gehandicapte kinderen die niet zo makkelijk een toetsenbord of een muis kunnen gebruiken. Maar je kunt een spraakinterface ook gebruiken in het taalonderwijs. Met zo’n systeem kun je niet alleen woordjes en grammatica leren, maar ook de juiste uitspraak en intonatie.

Nieske Vergunst

Nieske is projectmanager bij Kennisnet. Ze houdt zich vooral bezig met learning analytics, adaptief leermateriaal en mens-computerinteractie. Ze is ook te vinden op Twitter.