Ik ben overtuigd van de belofte van ‘Big Data’ voor zogenaamd datagedreven onderwijs. Alles wat we te weten komen over leergedrag, individuele voorkeuren en aandachtspunten van leerlingen zal ons helpen hen beter onderwijs te bieden. Maar het is ook belangrijk om aandacht te schenken aan de ‘Dark Side’ van Big Data.

Gisteravond woonde ik een lezing bij van Andrew Keen, een bekend criticus van Web 2.0, Social en Big Data EN zelf ook internetondernemer. Een interessante combinatie die hem onderscheid van de minder genuanceerde doemdenkers over de opkomst van een digitale samenleving.

Keen is op promotietoer voor zijn nieuwe boek ‘Digital Vertigo‘ dat binnenkort in het Nederlands verschijnt. In dat boek schetst hij de dreiging van een wereld waarin we elkaar voortdurend volgen en observeren, waarbij de mystiek en het onbekende van personen die je nog niet hebt ontmoet, verloren gaat. Hij betoogt dat deze radicale transparantie een bedreiging is voor onze samenleving. Zeker met een internet dat nog niet heeft geleerd te ‘vergeten’, maar vooral heel goed is in het ‘onthouden’ van alles wat we gedaan of gezegd hebben. Keen is van mening dat overheden en de EU moeten ingrijpen.

Eigen verantwoordelijkheid nemen, werken aan bewustwording
Ik denk dat we als digitale burgers zelf verantwoordelijkheid moeten nemen. We moeten onszelf af en toe op ‘informatie-dieet’ zetten, bewust eens alles uitzetten en volledige aandacht besteden aan onze omgeving. In herken deze behoefte ook bij groepen waaraan ik presentaties mag geven over de mogelijkheden van ict voor het onderwijs. Docenten uiten steevast hun zorg over de de-humanisering van onderwijs. Een leerling is geen dossier, maar ook Keen erkent dat veel waarde te halen is uit Big Data, met name juist in de zorg en het onderwijs. Het gaat vooral om bewuste omgang met gegevens, toegang daartoe en mogelijk misbruik ervan. Onderstaand filmpje maakt pijnlijk duidelijk dat ons digitale bewustzijn nog wel wat aandacht mag krijgen.