Afgelopen week las ik in de laatste Vives een artikel over het toepassen van QR-codes in het onderwijs. In het artikel werden diverse toepassingen gepresenteerd zoals het kunnen verwijzen naar verlengde instructie, interactiviteit inbouwen in werkbladen en nieuwsbrieven voorzien van QR codes om door te verwijzen naar foto’s. Over de waarde van QR-codes wordt binnen Kennisnet ook gediscussieerd. Persoonlijk ben ik van mening dat er alternatieven zijn of beschikbaar komen voor de manieren waarop QR-codes ingezet worden. En dat QR-codes niet altijd het juiste middel zijn om het doel te bereiken. Hieronder een uiteenzetting van mijn perspectief.

1. QR-codes zijn een lapmiddel voor iets dat met digitaal (les)materiaal makkelijker kan
QR-codes worden soms gebruikt om vanuit de inhoud van een boek of een uitgeprint werkblad te verwijzen naar bijvoorbeeld een filmpje of website. Een zelf gemaakte verkorte url (dus niet random) moet voor iemand ook nog wel over te tikken zijn. Zeker als het gaat om zelfgemaakt materiaal of werkbladen kan dat toch veel handiger direct digitaal verspreid worden met een linkje waar iemand op klikt?

2. QR-codes zijn afhankelijk van goed licht en de kwaliteit van de gebruikte camera
Een QR-code in het donker of in gedimde lichtcondities s’ avonds is moeilijk om uit te lezen. Afhankelijk van het aantal megapixels van de camera kunnen sommige QR-codes waarin veel of weinig informatie staat (dus groot of klein van formaat zijn) niet altijd even goed uitgelezen worden.

3. Nieuwere middelen kunnen hetzelfde maar dan veel efficiënter
Bijvoorbeeld met gebruik van NFC tags die met behulp van radiosignalen uitgelezen kunnen worden. Steeds meer telefoons worden voorzien van NFC hardware. Sommige tablets en de nieuwe gameconsole van Nintendo beschikken al over NFC of gaan dit in nabije toekomst krijgen. NFC tags werken gegarandeerd altijd en in elke lichtconditie.

4. QR-codes vragen additionele software plus een device om ze uit te kunnen lezen
Dit werpt een drempel op om QR-codes te kunnen gebruiken. Bij NFC is er geen noodzaak voor additionele software, die moet ingebakken zitten in de telefoon die er support voor heeft. QR-codes worden bijvoorbeeld ook wel eens ingezet op de open dag van een school omte verwijzen naar de website of een filmpje. Ik kan mij niet voorstellen dat veel mensen dit ook echt daadwerkelijk doen. Ooit wel eens iemand in het wild een QR-code zien uitlezen?

5. QR-codes zijn niet herprogrammeerbaar
Alternatieven zoals digitaal lesmateriaal met linkjes of NFC tags zijn wel herprogrammeerbaar en daardoor beter herbruikbaar.

Ik snap de brede inzet van QR-codes in het onderwijs wel. Ze zijn bijvoorbeeld makkelijk te maken. En ze passen binnen de ontwikkeling van het Internet der Dingen. Maar aan de andere kant denk ik dat het veelal ook een lapmiddel is om de tekortkomingen van fysiek leermateriaal tegemoet te komen – tekortkomingen die bij digitaal leermateriaal veel minder bestaan. En er zijn betere alternatieven in opkomst die deze tekortkomingen veel effectiever te lijf kunnen gaan.

  • Martijn de Winter

    Niemand scant deze QR-code.

    Ik wel ;-)

    En mijn ervaring is dat QR-codes wanneer juist gebruikt nieuwsgierigheid kunnen opwekken.
    Codes zitten echter soms op plekken waar je ze niet kan gebruiken. Billboards langs de snelweg en op rijdende busjes. Wie dat bedacht heeft?
    Zie dit blog voor meer rare voorbeelden: http://www.theatlanticcities.com/design/2012/03/tumblr-absurd-qr-code-locations/1418/

    QR-code in lesmateriaal zie ik nou echter weer wel zitten. Inderdaad wellicht als tijdelijke oplossing voor hiaten in onderwijsmateriaal waar in de toekomst betere oplossingen voor komen. Ik zie uitgevers nog niet zo hard rennen die hiaten op te vullen en zoals je zelf al schrijft is het nog te vroeg voor NFC-tags.

    Is niet alles wat we nu bedenken een tijdelijke oplossing voor iets beters dat nog komen gaat? ;-)

  • Guido Gerritsen

    Ben het niet met je argumentatie eens.
    1. QR code kan zeker iets toevoegen in combinatie met gedrukte media. Overtypen url kan, maar QR code scannen kan ook. Kwestie van kiezen.
    2. Lichtsterkte.: in het donker lezen doe je ook niet. Beetje richten met je scanner en het lukt vast. (Bij mij wel in ieder geval).
    3. NFC is mogelijk alternatief voor de toekomst, maar de markt is daar nog niet klaar voor. Ben NFC nog niet tegengekomen als standaard hardware in smartphones.
    4. Even een app downloaden en voila. Overigens zie je hier wel dat scanners standaard meegeleverd worden. Maar je hebt wel een punt. het kan allemaal beter en meer gestandaardiseerd.
    5. QR codes kun je wel degelijk hergebruiken. Niet de gratis QR codes, maar wel betaalde. Bijvoorbeeld die van Mediatag (zie http://www.mediatag.nl).
    Groet,
    Guido Gerritsen (vanguido! QR code adviseur)

  • Wietse Van Bruggen

    @Martijn
    Mijn punt was ook niet dat het nu allemaal direct anders moet :-). Echter, wanneer de verspreiding van het materiaal ook prima digitaal kan (en zeker bij zelfgemaakt materiaal kan dat) zie ik weinig meerwaarde, eerder het opleggen van drempels. Dat kan nu prima. NFC is in de nabije toekomst wat mij betreft een uitstekende en betere vervanger. En wat betreft nieuwsgierigheid – doel je daarmee op een enthousiasmendere werking van QR-codes (‘het is iets nieuws’)? Die nieuwsgierigheid is er na een tijdje wel af.

    En aangezien we het hier hebben over het Innovatieblog van Kennisnet, neem ik graag de vrijheid om verder te kijken dan het huidige ;-)

    @Guido
    Thanks voor je reactie. Toch ben ik nog niet helemaal overtuigd :-)
    1. Wat is volgens jou dan goed gebruik van een QR-code? Mijn punt was voornamelijk dat veel materiaal waarin QR-codes toegepast worden beter in de basis digitaal had kunnen worden aangeleverd – dan is er namelijk helemaal geen noodzaak voor een QR-code.

    2. Waar – in het donker lees je ook niet. Mijn punt is voornamelijk dat er variabelen zijn die het succes van het kunnen uitlezen kunnen bepalen zoals lichtcondities en de kwaliteit van de gebruikte camera. Dat levert toch enige onzekerheid over het succes waarmee de codes uitgelezen kunnen worden.

    3. Eens met wat je zegt dat het iets voor de (wat mij betreft nabije) toekomst is, dat stel ik ook in mijn blog. Er zijn nu echter zeker aansprekende smartphones beschikbaar met NFC – de Galaxy Nexus van Google, Galaxy S 2 & 3 van Samsung en de Xperia S van Sony zijn een paar modellen die mij nu zo te binnen schieten.

    4. Ik ken zelf geen voorbeelden van smartphones of smartphone-besturingssystemen waar dit standaard in zit, in welke zit dat volgens jou wel? Een goede zet als dat gedaan is. Als NFC zijn brede intrede gaat doen ben ik echter redelijk overtuigd dat de QR-code snel uit het beeld zal verdwijnen. Een technologie die gestandaardiseerd is en geïntegreerd moet worden in het besturingssysteem. En daarmee dus direct bruikbaar zonder drempels.

    5. Interessante aanvulling. Unieke identifier in de qr-code die daarna een koppeling heeft met een database die de daadwerkelijke content bevat (als ik de werking goed begrijp). Enige wat ik me afvraag is of dit dan ook met elke QR-scanner werkt (aangezien er ook geolocatie diensten bij zitten).

  • http://www.jbc.nl Rob Verhoeven

    NFC is waarschijnlijk wel de toekomst, maar dat kost nog wel meer tijd dan geschetst wordt. In de VS wordt er momementeel mee geëxperimenteerd in een supermarktketen. Qua smartphones is het geen app o.i.d. het is een extra antenne. De google-telefoons hebben ze, maar dat marktaandeel in Nederland is klein.
    QR-codes zijn laagdrempelig en eenvoudig te gebruiken. Wel moeten we voorkomen dat we straks alles zwart-wit-geblokt gaan zien.

  • Wietse Van Bruggen

    Ik zou stellen dat het al wat verder is dan de experimentele fase – zie bijvoorbeeld Google Wallet dat al een bredere uitrol in de VS heeft. In NL is het inderdaad nog niet breedbruikbaar.

  • bart

    Grotendeels eens. Een bijzondere toepassing is TIQR van SURFnet waar de QR-code wordt gebruikt in het authenticatieproces.

  • Jeff Schilders

    Beste Wietse,

    Opzich heb je wel een beetje gelijk, maar mij inziens zijn NFC tages het zelfde als QR codes. Een QRcode is bedoeld om informatie te coderen in een plaatje, het andere bestaat uit een geprogrammerde tag waar informatie instaat.

    Een QRreader herkennen bv een url in de QR code en start dan een browsers op om naar url toe te gaan.

    Je kan met een NFC tag exact het zelfde doen. Dus dan is het eigenlijk gewoon een manier op snel op een internet site of webtoepassing op je telefoon te gebruiken. Helaas houden veel websites en webapplicatie geen rekening met het bekijken op een mobiele telefoon of tablet, dus de weergave is vaak te klein of wordt informatie in Flash, Silverlight enz. weergeven die niet de telefoon niet ondersteund.

    Maar je kan natuurlijk nog veel meerdoen met QRcodes maar dit betekend dat je extra software op je telefoon moet installeren. Ook voor NFC geldt dit, wil je speciale toepassingen dan dient de gebruiker extra software te installeren. Want wil je straks betalen met je telefoon dan dient je wel de app van je bank te installeren.

    Door gebruik te maken van webdiensten waarmee je QR Codes kan beheren kan je de QR code ook ‘herprogrammeren’ (link aanpassen). Als je een NFC tage hebt geprogrammeerd kan je die ook niet even aanpassen.

    Zelf gebruik ik graag QRcodes om leerlingen een vraag te laten beantwoorden met hun telefoon en dan gezamelijk de resultaten op het digibord te bespreken.

    Een andere ontwikkeling die eigenlijk nog veel mooier is zijn AR tags maar ook hiervoor geldt dat de gebruiker extra software moet installeren.

  • Sanders Daams

    Kijk ook eens op http://qrbiz.nl om QR codes te beheren.